Naslov (srp)

Porodica u rimskoj proviniji Gornjoj Meziji - ikonografija, epigrafska i materijalna svedočanstva : doktorska disertacija

Autor

Marjanović, Milica, 1987-

Doprinosi

Vujović, Miroslav,
Cvijetić, Jelena, 1984-
Janković, Marko, 1981-

Opis (srp)

Rimsko društvo je u svojoj osnovi bilo patrijarhalno i tradicionalno, pa je porodica kroz sveperiode rimske istorije bila značajan element socijalne organizacije. U većini provincija suzabeleženi mnogi elementi porodice karakteristični za Rim, ali je velika heterogenost stanovništva idruštvenih praksi rezultirala očuvanjem mnogih autohtonih tradicija.Ova disertacija je bila usmerena na razumevanje porodice u rimskoj provinciji GornjojMeziji. Analizirane su tri grupe podataka: ikonografska, epigrafska i arheološka svedočantva.Istraživanje je obuhvatilo 79 ikonografskih predstava, 440 epitafa, 4 vojničke dipome i 129 grupnihgrobnica sa teritorije Gornje Mezije, to jest kasnoantičkih provincija koje su nastale na njenojteritoriji. Materijal se datuje između I i IV veka, uz nekoliko izuzetaka koji se protežu u period IV–VI veka.Cilj ove teze je bio da na osnovu dostupnog materijala utvrdi koji je bio najčešći oblikporodice, koje su njene osnovne karakteristike, način na koji su percipirani i vrednovani porodičniodnosi, i najzad kako su se ovi elementi odražavali u materijalnoj kulturi. Sveobuhvatna analizarazličitih vrsta podataka omogućila je celovitije sagledavanje porodice u Gornjoj Meziji i delimičnoprevazilaženje metodoloških ograničenja unutar različitih disciplina.Rezultati analize sve tri grupe podataka nedvosmisleno ukazuju na značaj najužih porodičnihgrupa, koje su ostavile najviše traga u materijalnoj kulturi. U svim regionima provincije i u svimperiodima, nuklearna porodica se pokazala kao dominantan oblik socijalne organizacije. Primat suimale veze između supružnika, kao i veze roditelja i dece, dok su veze između braće i sestaraverovatno slabile nakon odrastanja i osnivanja sekundarnih porodica. Stanovnici Gornje Mezije sukoristili porodični motiv u ikonografiji i epigrafici, kako bi ostali zapamćeni kao tradicionalniporodični ljudi, rimski građani koji poseduju conubium i time imaju pravo na matrimonium iustum ilegitimno potomstvo. Iako su članovi proširene porodice i osobe van kruga srodnika znatno slabijezastupljeni, ne treba zanemariti značaj koji su imali među gornjomezijskim stanovništvom. Širokspektar zabeleženih aktera i veza iz ove dve kategorije ilustruje složenu mrežu rodbinskih idruštvenih odnosa. Rezultati analize ukazuju na prisustvo mnogih tipično rimskih tradicija u ovojprovinciji, ujedno otkrivajući i pojedine lokalne specifičnosti.

Opis (srp)

Arheologija - Arheologija rimskog perioda / Archaeology - Roman archaeology Datum odbrane: 13.5.2025.

Opis (eng)

Roman society was fundamentally patriarchal and traditional and family played a significantrole in social organization throughout all periods of Roman history. Many characteristic Romantraits of family life were recorded in most provinces, but the great heterogeneity of the populationand social practices led to the preservation of numerous indigenous traditions.This dissertation was focused on understanding the family in the Roman province of UpperMoesia. Three groups of data were analyzed: iconographic, epigraphic, and archaeological evidence.The research covered 79 iconographic representations, 440 epitaphs, 4 military diplomas, and 129group graves from the territory of Upper Moesia, as well as the late antique provinces that emergedin its territory. The material is dated between the 1st and 4th centuries, with a few exceptionsextending into the 4th–6th centuries.The goal of this dissertation was to determine the most common family structure, its keycharacteristics, the way that family relations were perceived and valued, and how these elementswere reflected in material culture, based on the available material. A comprehensive analysis ofdifferent types of data allowed for a more holistic understanding of the family in Upper Moesia,partially overcoming methodological limitations within various disciplines.All three groups of data analyzed in this dissertation unambiguously point to the importanceof the nuclear family, which left the most significant traces in material culture. In all regions of theprovince and in all periods, the nuclear family emerged as the dominant form of social organization.The primary relationships were those between spouses and between parents and children, whilesibling relationships likely weakened after adulthood and the establishment of secondary families.The inhabitants of Upper Moesia used family motifs in iconography and epigraphy to beremembered as traditional family people, Roman citizens who possessed conubium, and thus hadthe right to matrimonium iustum and legitimate offspring. Although members of the extendedfamily and people outside the kinship circle were much less represented, their importance within thepopulation of Upper Moesia should not be overlooked. The wide range of recorded individuals andrelationships in these two categories illustrates the complex network of kinship and social ties. Theresults of the analysis indicate the presence of many typically Roman traditions in this province,while also revealing some local specificities.

Jezik

srpski

Datum

2025

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-ND 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Bez prerada 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode

Predmet

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Arheološka nalazišta i ostaci istorijskog doba

Roman period, provincial archaeology, Upper Moesia, family, funerary iconography, epigraphy, burial and commemoration, family tombs

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Arheološka nalazišta i ostaci istorijskog doba

rimski period, provincijalna arheologija, Gornja Mezija, porodica, funerarna ikonografija, epigrafika, sahranjivanje i komemoracija, porodične grobnice