Naslov (srp)

Metabolomički pristup u kontroli kvaliteta lekovitog bilja i biljnih preparata : doktorska disertacija

Autor

Ivanović, Stefan, 1994-

Doprinosi

Stanković, Jovana, 1989-
Anđelković, Boban, 1957-
Gođevac, Dejan, 1977-
Cvetković, Mirjana, 1986-
Vujisić, Ljubodrag, 1978-
Sofrenić, Ivana, 1991-
Tešević, Vele, 1963-

Opis (srp)

Predmet proučavanja ove disertacije bio je ispitivanje biljnih vrsta Origanum vulgare(vranilova trava), O. onites (kritski origano), Allium ursinum (sremuš), Aronia melanocarpa (aronija)i Tribulus terrestris (babin zub) metabolomičkim pristupom. Identifikovana su jedinjenja koja supotencijalni biomarkeri adulteracije i autentičnosti ovih biljnih vrsta. Optimizovane su i razvijenemetode instrumentalne analize uzoraka biljnog porekla, čiji su rezultati statistički obrađenimultivarijantnom analizom podataka. GC-MS metabolomičkom analizom detektovan je sorbitol kaobiomarker adulteracije O. vulgare i O. onites sa maslinom (Olea europaea), hininska i šikiminskakiselina su pokazatelji adulteracije sa venecijanskim sumakom (Cotinus coggygria), dok različitazastupljenost hininske kiseline i fruktoze ukazuju na adulteraciju sa mirtom (Mirtus communis). NMRmetabolomičkim otiskom prsta, izoviteksin, vicenin II, azetidin-2-karboksilna kiselina i trigonelinodređeni su za biomarkere adulteracije sremuša sa đurđevkom (Convallaria majalis), dok jeizoviteksin određen i kao biomarker adulteracije sa kozlacem (Arum maculatum). Primenom HPTLCmetabolomičke analize detektovani su biomarkeri adulteracije ploda aronije. Betain je identifikovankao marker adulteracije aronije sa vinobojkom (Phytolacca americana),petunidin-3-O-(p-kumaroil)-rutinozid-5-O-glukozid aronije sa pomoćnicom (Solanum nigrum),cijanidin-3-O-sambubiozid-5-O-glukozid, cijanidin 3,5-O-diglukozid i cijanidin-3-O-sambubiozidaronije sa zovom (Sambucus nigra). UPLC-MS/MS analizom autentičnih uzoraka biljke babin zub,dobijeni su biomarkeri autentičnosti koji su zatim detektovani i u komercijalnim uzorcima. Rutin iprototribestin su identifikovani kao biomarkeri prisutni u svim analiziranim uzorcima.

Opis (srp)

Hemija - Organska hemija / Chemistry - Organic Chemistry Datum odbrane: 08.07.2024.

Opis (eng)

The subject of this dissertation was the examination of the plant species Origanum vulgare(wild marjoram), O. onites (Cretan oregano), Allium ursinum (wild garlic), Aronia melanocarpa(chokeberry), and Tribulus terrestris (puncture vine) using a metabolomics approach. Compoundsthat are potential biomarkers of adulteration and the authenticity of these plant species have beenidentified. Methods for instrumental analysis of plant samples were optimized and developed, theresults of which were statistically processed by multivariate data analysis. By GC-MS metabolomicanalysis, sorbitol was detected as a biomarker of adulteration with olive (Olea europea), quinic andshikimic acids are indicators of adulteration with Venetian sumac (Cotinus coggygria), while differentlevels of quinic acid and fructose indicate adulteration with myrtle (Mirtus communis). Isovitexin,vicenin II, azetidine-2-carboxylic acid, and trigonelline were determined by NMR metabolomicfingerprinting as biomarkers of adulteration of wild garlic with Lily of the valley (Convallariamajalis), while isovitexin as a biomarker of adulteration with Adam and Eve (Arum maculatum).HPTLC metabolomic analysis detected biomarkers of adulteration in chokeberry. Betaine wasidentified as a marker of adulteration of pokeweed (Phytolacca decandra),petunidin-3-i-(p-coumaroyl)-rutinoside-5-O-glucoside chokeberry with black night shade(Solanum nigrum), cyanidin-3-O-sambubioside-5-O-glucoside, cyanidin 3,5-O-diglucoside, andcyanidin-3-O-sambubioside with elderberry (Sambicus nigra). Through UPLC-MS/MS analysis ofpuncture vine samples, biomarkers of authenticity were obtained, which were then detected incommercial samples. Rutin and prototribestin were identified as biomarkers present in all analyzedsamples.

Jezik

srpski

Datum

2024

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-ND 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Bez prerada 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode

Predmet

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Prirodne supstance. Supstance nepoznatog sastava

metabolomika, adulteracija, hromatografija, multivarijantna analiza, Origanum vulgare, Allium ursinum, Convallaria majalis, Arum maculatum, Aronia melanocarpa, Tribulus terrestris

metabolomcs, adulteration, chromatography, multivariate data analysis, Origanum vulgare, Allium ursinum, Convallaria majalis, Arum maculatum, Aronia melanocarpa, Tribulus terrestris

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Prirodne supstance. Supstance nepoznatog sastava