Naslov (srp)

Roditeljske prakse romskih porodica u Republici Srbiji : doktorska disertacija

Autor

Marić Ognjenović, Miljana, 1994-

Doprinosi

Žegarac, Nevenka, 1968-

Opis (srp)

Važnost roditeljskih praksi, kao jednog od elemenata roditeljstva ogleda se u značaju koji one ostvaruju na rast i razvoj dece, naročito u najranijem periodu života deteta. Pored zakonske regulative koja se odnosi na roditeljstvo i oblast podrške porodici u staranju o deci, kao što je Porodični zakon (2005) i Konvencija o pravima deteta (KPD, 1991), potom nacionalne politike koje zagovaraju populacionu politiku i obezbeđuju materijalna davanja kao vid podrške roditeljstvu (Zakon o finansijskoj podršci porodici, 2018), postoje porodice o čijim roditeljskim praksama znamo malo, budući da izostaju istraživanja u toj oblasti. To su neretko porodice koje su marginalizovane, pa samim tim često i nevidljive za sistem, što posledično dovodi do otežanog pristupa podršci roditeljstvu. Jedna od takvih grupa u Srbiji jesu romske porodice. U Republici Srbiji, one čine treću po veličini nacionalnu manjinu, grupu stanovništva koja je mlada, u odnosu na većinsko stanovništvo, gde je prisutan snažan višedecenijski trend starenja. Cilj ovog istraživanja je analiza karakteristika roditeljskih praksi i načina na koje se realizuju u romskim porodicama, kao i faktora koji ostvaruju uticaj na roditeljske prakse u romskim porodicama, te načinima na koje one koriste dostupnu formalnu i neformalnu podršku roditeljstvu. Primenjen je mešoviti, korelacioni, eksplanatorni dizajn istraživanja kroz tri faze. U prvoj fazi istraživanja ispitano je 200 romskih porodica, prilikom čega je korišćena baterija upitnika adaptirana za potrebe istraživanja koja uključuje upitnik o demografskim podacima, Skala socioemocionalne posvećenosti roditelja detetu (Bradley et al., 1997), Upitnik roditeljskih dimenzija (kraća verzija) i Skala za ispitivanje stavova o ishrani, zdravlju i prilikama za rano učenje. U drugoj i trećoj fazi korišćene su fokus grupe za ispitivanje porodica i praktičara koji rade u oblasti podrške porodici u okviru sistema socijalne zaštite, obrazovnog, zdravstvenog sistema i u nevladinim organizacijama. Druga i treća faza istraživanja su umerene na analazu dostupnosti i načina korišćenja formalne i neformalne podrške porodici u oblasti rasponsivnosti roditelja, adekvatne ishrane dete, brige o zdravlju, resursima za kreiranje bezbednog i sigurnog okruženja za dete, kao i resursima za kreiranje prilika za rano učenje. Rezultati ukazuju da romske porodice poseduju specifične roditeljske prakse, na koje uticaj ostvaruju sledeći faktori: socioekonomski status, mesto stanovanja, uzrast i broj dece u porodici, strukutra porodice, kulutra, pol roditelja i deteta i starost roditelja. Nalazi ukazuju da romske porodice značajno više koriste neformalnu mrežu podrške u odnosnu na formalnu podršku u gotovo svim oblastima staranja o deci. Porodice se oslanjaju na podršku koja im je dostupna u naseljima u kojima žive, te se dominantno oslanjaju na službe koje svoje usluge pružaju na terenu, kao što je patronažna služba, zdravstvene medijatorke, pedgaoški asistenti i aktivnisti nevladinih organizacija. Uočava se da aktuelni sistem podrške u javnom sektoru ne prepoznaje i ne uvažava karakteristike romskih porodica prilikom planiranja podrške, te nudi neprilagođene intervencije.

Opis (srp)

Političke nauke - Teorija i metodologija socijalnog rada Datum odbrane: 01.11.2024.

Opis (eng)

The importance of parenting practices, as one of the elements of parenting, is reflected in the importance they have on the growth and development of children, especially in the early development. Although there is some framwork to parenthood and the area of family support in the care of children, such as the Family Law (2005) and the Convention on the Rights of the Child (CRC, 1991), then national policies that advocate population policy and provide material benefits such as type of parenting support (Act on Financial Family Support, 2018) there are groups of families whose parenting practices we know little, since there is a lack of research in that area. These families are marginalized, and therefore often invisible to the system, which consequently leads to difficult access to parenting support. One of such groups in Serbia are Roma families. In the Republic of Serbia, they represent the third largest national minority, and a population group that is very young, compared to the majority population, which is shown to be continuously aging. The aim of this research is to analyze the characteristics of parenting practices and the methods in which they are implemented in Roma families, the analysis of factors that have an impact on parenting practices in Roma families, and the methods in which they use available formal and informal parenting support. The research design is based on a mixed, correlational, explanatory research design through three phases. In the first phase of the research, 200 Roma families were surveyed, during which a battery of questionnaires adapted for research purposes was used, which includes a questionnaire on demographic data, Parental Investment in Child Questionaire (Bradley et al., 1997), the Parenting Dimensions Questionnaire (shorter version) and a questionnaire developed for the purposes of the research Scale for examining attitudes about nutrition, health and early learning opportunities. In the second and third phase, a focus group was used to examine families and practitioners who work in the field of family support within the system of social walfare education, health and the system of non-governmental organizations. The second and third phases of the research aim to analyze the availability and methods of using support for the family in the responsiveness, adequate nutrition, health care, safe and secure environment and opportunities for early learning. The results indicate that Roma families have specific parenting practices, which are influenced by the following factors: socioeconomic status, place of residence, age and number of children in the family, family structure, culture, gender of parents and child, and age of parents. The findings indicate that Roma families use the informal support network significantly more than the formal support in almost all areas of child care. Families rely on the support that is available to them in the enviroment where they live, and they predominantly rely on services that provide their services in the field, such as the nurse service, health mediators, teaching assistants and activists of non-goveremental organizations. It is observed that the problem is reflected in the fact that the current support system does not recognize and respect the characteristics of Roma families when planning support, and offers inadequate interventions in working with families.

Jezik

srpski

Datum

2024

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-ND 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Bez prerada 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode

Predmet

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Socijalni rad. Socijalna zaštita

roditeljske prakse, romske porodice, podrška roditeljstvu, kulturno kompetentna praksa

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Socijalni rad. Socijalna zaštita

parenting practices, Roma families, parenting support, culturally competent practice