Naslov (srp)

Astronomska terminologija i domašaj arapske astronomije u Traktatu o fiksnim zvezdama (Ṣuwar AL-al-kawākib aṯ-ṯābita) Abdurahmana Sufija uz prevod dela na srpski jezik

Autor

Strugarević M., Svetlana, 1990-

Doprinosi

Đorđević, Dragana, 1972-

Opis (srp)

Arapska astronomija se razvijala u dodiru sa različitim kulturama, ali je u X veku, naročito umatematičkoj astronomiji, apsolutnu prevagu imao helenistički uticaj. U to vreme je, kao delo koje jeuporedno prikazalo helenistički uticaj u arapskoj astronomiji i trag koji je u njoj ostavila tradicionalnaarabljanska astronomija, nastao Traktat fiksnim zvezdama koji je kasnije postao i jedno od najznačajnijihdela u istoriji astronomske nauke.Predmet istraživanja ove disertacije je arapska astronomska terminologija u pomenutom traktatuAbdurahmana Abu el Huseina el Sufija. Cilj istraživanja je izdvajanje astronomskih termina iz dela ianaliza njihovog porekla. Kroz analizu termina smo se osvrnuli i na kulturološke i istorijske prilike kojesu ostavile trag u arapskoj terminologiji u vreme nastanka traktata i potrudili se da istaknemo značajarapske astronomije u istoriji ove naučne discipline.Pri analizi termina smo pošli od razdvajanja nomenklature, kao posebne oblasti terminološkenauke, od opšte astronomske terminologije. Zatim smo se, služeći se Sufijevim komentarima, odlučili zapodelu nomenklature na helenističku i arabljansku. U okviru arabljanske nomenklature smo pokušali da„oslikamoˮ nebeski svod sazvežđima i zvezdanim skupinama počevši od severnog nebeskog pola, ahelenističku nomenklaturu smo detaljnije analizirali po načinu na koji je preuzeta iz starogrčkog jezika.Ove tri celine smo dopunili rečnikom sa ekscerpiranim terminima iz traktata, osnovnim i terminološkimznačenjima i drugim osobenostima.Na osnovu analize, kao odlike astronomske terminologije u Traktatu o fiksnim zezdama i arapsketerminologije desetog veka uopšte, možemo da izdvojimo nestandardizovanost, terminološku polisemijui dubletnost, ali i jasno nastojanje u održavanju čistote jezika korišćenjem odabranih metoda pri usvajanjustranih koncepata.

Opis (srp)

Lingvistička arabistika - Terminologija Datum odbrane: 02.03.2025.

Opis (eng)

Arab astronomy evolved surrounded by different cultures, but in 10th century Hellenisticinfluence was, without any doubt, the most dominant, especially in the field of mathematical astronomy.At that time, The Book of Fixed Stars, which later became one of the most important works in the historyof astronomy, was written as a work that compared Hellenistic influence and the impact that traditionalastronomy had had in Arabic medieval astronomy.The subject of this doctoral dissertation is Arabic astronomical terminology in The Book of FixedStars by ʽAbd al-Raḥmān al-Ṣūfī. The aim of the research is excerption of astronomical terms from Aṣ-Ṣufi’s work and their analysis. In addition, through the chapters, we mentioned cultural and historicalcircumstances that left the mark on Arabic terminology in that period, and tried to highlight howimportant Arabic astronomy to the historical development of this scientific field.In terms analysis, we started by splitting the nomenclature from the general astronomical terms.Following Al-Ṣufi’s categorization, we divided the nomenclature into Hellenistic and Arabic. Within theArabic nomenclature, we tried to "paint" the celestial sphere with Arabic constellations and star groupsstarting from the north celestial pole, and within Hellenistic nomenclature we analysed the way the nameswere accepted and formed from the old Greek language. Each of these three unities is followed by acorresponding glossary of terms from the treatise.Based on our analysis, as the main features of astronomical terminology in the The Book of FixedStars, and in 10th-century Arabic terminology in general, we can emphasize lack of standardization andterminological polysemy and synonymy, but also a very clear effort to maintain the purity of the languageby using selected methods in adopting of foreign concepts.

Opis (eng)

Arabic linguistics - Terminology

Jezik

srpski

Datum

2024

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-ND 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Bez prerada 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode

Predmet

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Leksikologija

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Arapski jezik

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Istorija astronomije

arapska astronomija, terminologija, astronomski termini, nomenklatura, ʽAbd ar- Raḥmān aṣ-Ṣūfī, Kitāb suwar al-kawākib aṯ-ṯābita, interkulturno prevođenje, leksičko pozajmljivanje, zvezde stajačice

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Leksikologija

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Arapski jezik

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Istorija astronomije

Arabic astronomy, terminology, astronomical terms, nomenclature, ʽAbd al-Raḥmān al-Ṣūfī, Kitāb suwar al-kawākib al-thābita, intercultural translation, lexical borrowing, fixed stars