Kvajn o ontološkim obavezama i subdeterminaciji : doktorska disertacija
Zorić, Aleksandra, 1978-
Kostić, Jovana, 1991-
Jandrić, Andrej, 1976-
Radovanović, Biljana, 1973-
This research aims to critically analyze Quine's interpretation of ontological commitment,primarily in the context of his theses on absolute truth and underdetermination. Using theinterpretative-critical method, we will try to show that Quine's physicalist rendition of ontologyoriginates from his adoption of naturalism, along with his holistic approach to the knowledgeproblems.Following the method of conceptual analysis, we will see that Quine uses the term‘physics’ in two different ways. In its narrow definition, physics is the science of matter, while ina broader sense, it represents a global theory about the external world. Analogous to the term'physics', we shall analyze the narrow and broad sense that Quine attributes to the term'language'. We shall uphold the thesis of ontological parallelism between language and physics(understood in its narrow sense) and claim that they, together with other scientific theories, forma global theory that only in its entirety becomes the reservoir of ontological commitment. Wewill argue that Quine's interpretation of ontology takes its final form in his later works, as heintroduces the thesis of absolute truth, which guarantees that the ontological commitment of theglobal theory does not contain contradictions.The consistency in the global theory's ontological commitment will be challenged in thedebate on the truth status of theories subject to underdetermination. Quine wavered for a longtime as to whether, in these cases, both theories are true (an ecumenical response based onempiricism) or only one (a sectarian response based on naturalism). Relying on the historical andinterpretive-critical method, as well as the judgment that the global theory is the bearer ofabsolute truth, we will argue that naturalism has an ontological precedence over empiricism andthat only one theory can be true, despite both of them being supported by the empirical evidence.
Cilj ovog istraživanja je kritička analiza Kvajnovog shvatanja ontoloških obaveza,prevashodno u kontekstu njegovih teza o apsolutnoj istini i subdeterminaciji. Koristeći seinterpretativno-kritičkim metodom, nastojaćemo da pokažemo da je Kvajnovo fizikalističkoodređenje ontologije posledica njegovog usvajanja naturalizma, ali i holističkog pristupaproblemima saznanja.Sledeći metod pojmovne analize, videćemo da Kvajn pojam „fizike” koristi na dvarazličita načina. Fizika je u užem smislu nauka o materiji, dok u širem smislu označava globalnuteoriju o spoljašnjem svetu. Analogno pojmu „fizike”, analiziraćemo uži i širi smisao koji Kvajnpripisuje pojmu „jezika”. Zastupaćemo tezu prema kojoj su jezik i fizika (shvaćena u užemsmislu) ontološki paralelni i da oni, zajedno sa ostalim naučnim teorijama, čine globalnu teorijukoja tek u svojoj celini postaje nosilac ontoloških obaveza. Tvrdićemo da Kvajnovo tumačenjeontologije svoj potpuni oblik zadobija u njegovim poznijim radovima, gde uvodi tezu oapsolutnoj istini kojom se garantuje da ontološke obaveze globalne teorije neće biti međusobnoprotivrečne.Konzistentnost ontoloških obaveza globalne teorije biće dovedena u pitanje u konteksturasprave o istinosnom statusu teorija koje podležu subdeterminciji. Naime, Kvajn se dugokolebao u pogledu toga da li su u ovim slučajevima obe teorije istinite (ekumenski odgovorzasnovan na empirizmu) ili samo jedna od njih (sektaški odgovor zasnovan na naturalizmu).Oslanjajući se na istorijski i interpretativno-kritički metod, kao i zaključak o globalnoj teoriji kaonosiocu apsolutne istine, tvrdićemo da naturalizam u pogledu ontologije ima prednost nadempirizmom i da samo jedna teorija može biti istinita, uprkos tome što su obe potkrepljeneempirijskim svedočanstvom.
Filozofija - Filozofija jezika, Filozofija nauke, Epistemologija / Philosophy - Philosophy of Language, Philosophy of Science, Epistemology Datum odbrane: 08.02.2024.
srpski
2023
Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-ND 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Bez prerada 3.0 Austria License.
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode
OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Filozofija
Quine, ontology, underdetermination, physicalism, naturalism, empiricism, truth, scientific theories, holism
OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Filozofija
Kvajn, ontologija, subdeterminacija, fizikalizam, naturalizam, empirizam, istina, naučne teorije, holizam