Naslov (srp)

Mentalno zdravlje neformalnih negovatelja tokom epidemije Kovid-19 u Srbiji:: modelovanje strukturalnim jednačinama : doktorska disertacija

Autor

Rajović, Tatjana, 1963-

Doprinosi

Stanisavljević, Dejana, 1966-
Mašić, Srđan, 1978-
Milić, Nataša, 1974-
Matejić, Bojana, 1969-

Opis (eng)

BACKGROUND: The objective of this study was to assess the complex relationshipbetween the multiple determinants of the caregiving process, the caregiver burden, anddepression during the COVID-19 epidemic in Serbia.METHODS: A cross-sectional study was conducted on a nationally representative sample(n=798) during the COVID-19 epidemic in Serbia from March to September 2020. A nine-section questionnaire designed for this study included the characteristics of caregivers,characteristics of care and care recipients, COVID-19 related questions, and the followingstandardized instruments: 12-Item Short-Form Health Survey, Fatigue Severity Scale,Activities of Daily Living Scale and Instrumental Activities of Daily Living Scale, ZaritCaregiver Burden Scale, and Beck Depression Inventory. Path analysis was used for thesimultaneous assessment of the direct and indirect relationships of all determinants.RESULTS: More than two thirds (71.9%) of informal caregivers experienced a burden, andmore than one quarter (27.1%) had depression symptomatology. Self-rated physical health,need for psychosocial support, and caregiver burden were the main direct predictors ofdepression. Multiple determinants of the caregiving process had indirect effects on depressivesymptomatology via the caregiver burden as a mediating factor.CONCLUSIONS: The subjective burden presented a significant risk factor for depressivesymptoms in caregivers during the COVID-19 epidemic in Serbia. The provision ofpsychosocial support was identified as an important opportunity to reduce depressive risk ininformal caregivers.

Opis (srp)

VOD: Cilj ove studije bio je ispitivanje kompleksnih odnosa između višestrukihdeterminanti procesa nege, opterećenja i depresije negovatelja tokom epidemije Kovid-19 uSrbiji.METODE: Istraživanje po tipu studije preseka sprovedeno je na nacionalnoreprezentativnom uzorku (n=798) tokom epidemije Kovid-19 u Srbiji, od marta do septembra2020. godine. Upitnik dizajniran za ovu studiju sastojao se od devet delova i uključivao jesocio-demografske karakteristike neformalnih negovatelja, karakteristike negovanih osoba inege, pitanja vezana za pružanje nege u novonastalim okolnostima tokom Kovid-19epidemije i sledeće standardizovane instrumente: kratka forma upitnika za procenu kvalitetaživota povezanog sa zdravljem SF-12, Krupova skala zamora, skala za ispitivanje bazičnih iinstrumentalnih aktivnosti svakodnevnog života, Zarit Intervju za procenu opterećenjaneformalnih negovatelja i Bekova skala depresivnosti. Modelovanje strukturalnimjednačinama korišćeno je za istovremenu procenu direktnih i indirektnih odnosa svihdeterminanti.REZULTATI: Više od dve trećine (71,9%) neformalnih negovatelja bilo je podopterećenjem, a više od jedne četvrtine (27,1%) osećalo se depresivno. Samoprocenjenofizičko zdravlje, potreba za psihosocijalnom podrškom i opterećenje negovatelja bili suglavni direktni prediktori depresije. Višestruke determinante nege imale su indirektne efektena nastanak depresije, sa opterećenjem negovatelja kao posredničkim faktorom.ZAKLJUČCI: Subjektivno opterećenje predstavljalo je značajan faktor rizika za nastanakdepresije kod neformalnih negovatelja tokom epidemije Kovid-19. Pružanje psihosocijalnepodrške je prepoznato kao važna prilika za smanjenje rizika od depresije kod neformalnihnegovatelja.

Opis (srp)

Medicina - Biomedicinska informatika / Medicine- Biomedical informatics Datum odbrane: 11.04.2023.

Jezik

srpski

Datum

2022

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-ND 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Bez prerada 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode

Predmet

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Medicinska statistika i informatika

nformal caregiver; the COVID-19; burden; depression; psychosocial support; mental health

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Medicinska statistika i informatika

neformalni negovatelj; Kovid-19; opterećenje; depresija; psihosocijalna podrška; mentalno zdravlje

616-058(043.3)