Naslov (srp)

Analiza mortaliteta kod pacijenata sa akutnim koronarnim sindromom u Srbiji u periodu od 2005. do 2019. godine : doktorska disertacija

Autor

Vasić, Ana, 1980-

Doprinosi

Mandić-Rajčević, Stefan, 1985-
Đenić, Nemanja, 1973-
Soldatović, Ivan, 1979-
Stamenković, Željka, 1985-
Vuković, Dejana, 1966-

Opis (srp)

UVOD: Akutni koronarni sindrom (AKS) je česta komplikacija ishemijske bolesti srca (IBS), zbog koje je samo 2019. godine u svetu preminulo 9.14 miliona ljudi.CILJ: Cilj ovog istraživanja bio je da se ispita trend mortaliteta od AKS u Republici Srbiji u periodu 2005-2019, a zatim prema polu, uzrastu i prema okruzima; da se proceni veza mortaliteta i kvantiteta/kvaliteta dijagnostičko-terapijskih procedura kod pacijenata sa AKS dijagnozom prema dostupnim podacima.METOD: Ovo istraživanje predstavlja epidemiološku opservacionu studiju sa analitičkim pristupom, baziranu na populacionim podacima iz nacionalnog registra za akutni koronarni sindrom u Republici Srbiji (RAAKS) za period 2005-2019 godine.REZULTATI: U posmatranom periodu broj smrtnih slučajeva značajno se smanjio: sa 7947 na 4700 smrtnih slučajeva godišnje, što je smanjenje od 40,8% kod oba pola, za 40,8% kod muškaraca, za 40,9% kod žena. Godišnja procentualna promena (GPP) bila je značajna: -4,4% kod muškaraca, -5,8% kod žena. Tokom celog posmatranog perioda, najveće značajno smanjenje u broju smrtnih slučajeva zabeleženo je kod žena u uzrasnoj grupi 65-69, -8,5%, zatim kod žena u uzrasnim grupama 50-54 i 70-74, -7,6%. Kod muškaraca, najveće smanjenje zabeleženo je u uzrasnoj grupi 50-54, -6,7%, i u uzrasnoj grupi 55-59, -5,7%.U svim okruzima postoji značajno smanjenje stope mortaliteta, tokom celog posmatranog perioda, kod oba pola, osim u okruzima Zlatiborski, Kolubarski i Pomoravski gde je zabeleženo povećanje. Takodje, u okruzima Bor i Toplica, kada se posmatra ceo petnaestogodišnji period, nije bilo promena u stopi mortaliteta ni kod muškaraca ni kod žena, prosečna GPP je bila nula.ZAKLJUČCI: Posmatrajući ceo period 2005-2019, stopa AKS mortaliteta se značajno smanjila, kod oba pola, verovatno kao rezultat bolje dijagnostike i terapije putem organizovanih mreža za menadžment AKS pacijenata. Analiza pokazuje da se od 2016. godine na nivou cele Srbije stopa mortaliteta ne menja, u nekim okruzima čak raste, što ukazuje na to da organizovana prevencija i rehabilitacija sada treba da daju svoj doprinos.

Opis (srp)

Medicina - Javno zdravlje / Medicine- Public health Datum odbrane: 29.05.2024.

Opis (eng)

INTRODUCTION: Acute coronary syndrome is a common complication of ishaemic heart disease (IHD), responsible for 9.14 million deaths in 2019 worldwide.THE OBJECTIVE: The aim of this study was to investigate acute coronary syndrome (ACS) mortality trend in Serbia in the period 2005-2019 in total, then per gender, age and per district; to access association between mortality and quantity/quality of diagnostic and therapy procedures in ACS patients, according to available data.METHOD: This research is an epidemiological obervational study in the period 2005-2019, with analytical approach and based on the population ACS mortality data from National Acute Coronary Registry in Serbia (RAACS) and National Statistics Office .RESULTS: In the observed period number of deaths significantly declined: from 7497 to 4700 deaths per year, which is a 40.8% reduction in both genders, 40,8% in men, 40,9% in women. Annual percentage change was significant: -4,4% in men, -5,8% in women. In the full period, highest significant decrease in deaths was seen in women age 65-69, -8,5%, followed by -7,6% for women age 50-54 and 70-74. In men, highest decrease was recorded in age group 50-54, -6,7%, and age group 55-59, -5,7%.In all districts there is a significant decline in mortality rate in both genders, except in Zlatibor, Kolubara and Morava where increase was recorded. In districts Bor and Toplica almost no change in average annual percentage has been observed in full period in both genders.CONCLUSIONS: In the period 2005-2019, mortality from ACS in Serbia significantly declined, in both genders, most probably due to better diagnostic and treatment through organized network for management of ACS patients. Analysis shows that since 2016 on the whole teritory of Serbia there is no change in ACS mortality rate, with certain districts experiencing increase in ACS mortality, indicating that it is now time to have organized prevention and rehabillitation contributing to ACS mortality reduction.

Jezik

srpski

Datum

2023

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-ND 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Bez prerada 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode

Predmet

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Javno zdravstvo i zdravstvena služba

akutni koronarni sindrom, ishemijska bolest srca, joinpoint regresiona analiza, age-period-cohort analiza, mortalitet, dijagnostičko-terapijske procedure, perkutana koronarna intervencija, pPCI

616.12-036.8:616-058(497.11)"2005/2019"(043.3)

OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Javno zdravstvo i zdravstvena služba

acute coronary syndrome, ischaemic heart disease, joinpoint regression analysis, age-period-cohort analysis, mortality, diagnostic and therapeutic procedures, percutaneous coronary intervention, pPCI